รักษา โรคซิฟิลิส ทำยังไง
ซิฟิลิส คืออะไร รักษา โรคซิฟิลิส ทำยังไง ตรวจเลือด ฉีดยา ยากิน
โรคซิฟิลิส คืออะไร
ซิฟิลิส คือ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธุ์ชนิดหนึ่ง เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Treponema pallidum สามารถติดต่อได้ทั้งทางเพศสัมพันธุ์, จากแม่สู่ลูก, และการสัมผัสกับรอยโรคโดยตรง
การติดต่อของโรคซิฟิลิส
- ติดต่อผ่านการมีเพศสัมพันธุ์ในหลายช่องทาง เช่น ช่องคลอด ทวารหนัก และทางปาก
- ติดต่อผ่านการสัมผัสแผลซิฟิลิสโดยตรง
- ติดต่อจากมารดาสู่ทารก ทำให้เกิด congenital syphilis
** โรคนี้ไม่ติดต่อผ่านการทานข้าว หรือที่นั่งส้วมร่วมกัน
อาการของโรคซิฟิลิสและระยะของโรค
อาการของโรคซิฟิลิส จะมีการดำเนินโรคเป็นระยะ โดยทั่วไปแบ่งได้เป็น 3 ระยะ ดังนี้
- โรคซิฟิลิสระยะที่ 1 (Primary syphilis)
- โรคซิฟิลิสระยะที่ 2 (Secondary syphilis)
- โรคซิฟิลิสระยะที่ 3 (Tertiary syphilis)
- โรคซิฟิลิสระยะซ่อน (Latent syphilis)
โดยอาการทางผิวหนังสามารถพบได้บ่อยในโรคซิฟิลิสระยะที่1และ2 โดยแต่ละระยะก็จะมีลักษณะอาการที่แตกต่างกัน โดยมีรายละเอียดดังนี้
1.โรคซิฟิลิสระยะที่ 1 (Primary syphilis)
เกิดหลังสัมผัสเชื้อ 10-90 วัน
- มีแผลริมแข็ง (Chancre) มีน้ำเหลืองไหลเยิ้ม
- ลักษณะแผล : ขอบนูน ไม่เจ็บ ผิวเรียบ ก้นแผลสะอาด
- มักพบบริเวณอวัยวะเพศ ริมฝีปาก และทวารหนัก
- อาจมีการอักเสบของต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียง เช่น ขาหนีบได้
- แผลหายเองได้ แต่โรคติดเชื้อซิฟิลิสไม่หาย
2.โรคซิฟิลิสระยะที่ 2 (Secondary syphilis)
เกิดหลังติดเชื้อ 4-10 สัปดาห์ แต่บางรายอาจนานเป็นเวลาหลายเดือนก็ได้
- ผื่นที่ผิวหนัง (Skin rash) เป็นอาการที่พบได้บ่อยที่สุด ผื่นที่ผิวหนังที่พบมีได้หลายแบบ เช่น ผื่นแบนราบ ผื่นนูน ตุ่มหนอง และผื่นนูนมีสะเก็ด โดยผื่นที่พบได้บ่อยคือ ผื่นแบนราบร่วมกับผื่นนูน (Maculopapular rash) และผื่นนูนมีสะเก็ดที่ฝ่ามือฝ่าเท้า มือลอก เท้าลอก (Papulosquamous rash)
- ผื่นที่อวัยวะเพศ (Condyloma lata) คือผื่นที่เกิดขึ้นบริเวณผิวหนังอับชื้น เช่น รอบๆอวัยวะเพศ หรือบริเวณทวารหนัก
- ผื่นที่เยื่อบุ (Mucous patch) คือผื่นที่เกิดขึ้นบริเวณเยื่อบุในช่องปากหรืออวัยวะเพศ มีลักษณะเป็นแผลตื้นๆ และมีเยื่อสีขาวคลุมอยู่
- ผมร่วง (Alopecia) ลักษณะที่พบได้บ่อย คือมีอาการผมร่วงเป็นหย่อมๆกระจายหลายจุด (Moth-eaten alopecia) แต่ก็อาจพบผมร่วงแบบอื่นได้เช่นกัน
- อาจมีอาการอื่นๆ เช่น ไข้ เจ็บคอ ปวดข้อได้
3.โรคซิฟิลิสระยะที่ 3 (Tertiary syphilis)
พบได้น้อยมากในปัจจุบัน เกิดหลังติดเชื้อหลายปี
- Gumma : ก้อนเนื้อที่ผิวหนัง กระดูก อวัยวะต่างๆ
- Neurosyphilis : ปลายประสาทชา สมองเสื่อม และ tabes dorsalis
- Crdiovascular syphilis : aortitis, aneurysm
4.โรคซิฟิลิสระยะซ่อน (Latent syphilis)
ไม่มีอาการ แต่ผู้ป่วยยังมีการติดเชื้อและผลเลือดเป็นบวก
- Early latent ติดเชื้อ < 1 ปี
- Late latent ติดเชื้อ > 1 ปี
การตรวจเลือดในโรคซิฟิลิส
แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคนี้ได้จากการซักประวัติ และตรวจดูลักษณะของผื่นผิวหนังและผมร่วงที่เข้าได้กับโรคนี้ หลังจากนั้นจะทำการตรวจเลือดเพื่อยืนยันโรคซิฟิลิส โดยการตรวจเลือดจะแบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ
1. Non-treponemal tests
ใช้ในการตรวจคัดกรอง และใช้เพื่อติดตามผลหลังรักษา ค่าไตเตอร์ (titer) เช่น 1:16, 1:8 ใช้ดูว่าเชื้อลดลงไหม หลังการรักษา
- VDRL
- RPR
2. Treponemal tests
ใช้ในการตรวจคอนเฟิร์มว่าติดเชื้อจริง
- TPHA
- TPPA
รักษา โรคซิฟิลิส ทำยังไง
การรักษาโรคซิฟิลิส จะเป็นการใช้ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย เช่น ยาเพนนิซิลินในปริมาณสูง ถึงแม้ว่าอาการของโรคในระยะแรกมักเกิดขึ้นแล้วหายไป แต่เชื้อยังคงอยู่ในร่างกาย จึงจำเป็นต้องได้รับการรักษาให้ถูกวิธีก่อนที่โรคจะมีการพัฒนามากขึ้น จนรุนแรงต่อระบบอื่นในร่างกาย และในช่วงระหว่างที่รักษา ควรงดการมีเพศสัมพันธ์ เพื่อช่วยป้องกันการแพร่กระจายของโรค หรือกระตุ้นให้โรคเกิดการกำเริบมากขึ้น รวมทั้งแนะนำให้พาคู่นอนมาตรวจรักษาด้วยเช่นกัน
ส่วนยาที่ใช้ในการรักษา โดยหลักจะใช้เป็นยาในกลุ่มเพนนิซิลิน แต่ก็มียาในกลุ่มอื่นที่ช่วยในการรักษาได้เช่นกัน โดยการรักษาที่แนะนำในปัจจุบัน มีดังนี้
1.การรักษาโรคซิฟิลิสระยะที่ 1 (Primary syphilis)
- ยามาตรฐาน : Benzathine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต IM ครั้งเดียว
- ผู้ที่แพ้ Penicillin : ให้เป็น Doxycycline 100 mg วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 14 วัน
- ยาทางเลือกอื่นๆ : Ceftriaxone 1 g IM หรือIV ให้วันละครั้ง เป็นเวลา 10-14 วัน
2.การรักษาโรคซิฟิลิสระยะที่ 2 (Secondary syphilis)
- ยามาตรฐาน : Benzathine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต IM ครั้งเดียว
- ผู้ที่แพ้ Penicillin : ให้เป็น Doxycycline 100 mg วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 14 วัน
- ยาทางเลือกอื่นๆ : Ceftriaxone 1 g IM หรือIV ให้วันละครั้ง เป็นเวลา 10-14 วัน
3.การรักษาโรคซิฟิลิสระยะที่ 3 (Tertiary syphilis)
ระยะนี้จะมีอาการระบบประสาท ตา หรือหู (Neurosyphilis, Ocular syphilis, Otic syphilis)
- ยามาตรฐาน : Aqueous Crystalline Penicillin G 18-24 ล้านยูนิต/วัน IV ให้ทุก 4 ชั่วโมง เป็นเวลา 10-14 วัน
- ผู้ที่แพ้ Penicillin : ต้อง desensitization แล้วให้ Penicillin (เพราะยาตัวอื่นไม่คงประสิทธิภาพในสมอง)
- ยาทางเลือกอื่นๆ : Ceftriaxone 2 g IV ให้วันละครั้ง เป็นเวลา 10-14 วัน
4.การรักษาโรคซิฟิลิสระยะซ่อนในช่วงต้น (Early Latent syphilis)
ไม่มีอาการ แต่ตรวจเลือดแล้วให้ผลบวกในช่วงปีแรก หรือเป็นมาน้อยกว่า 1 ปี
- ยามาตรฐาน : Benzathine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต IM ครั้งเดียว
- ผู้ที่แพ้ Penicillin : ให้เป็น Doxycycline 100 mg วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 14 วัน
- ยาทางเลือกอื่นๆ : Ceftriaxone 1 g IM หรือIV ให้วันละครั้ง เป็นเวลา 10-14 วัน
5.การรักษาโรคซิฟิลิสระยะซ่อนในช่วงปลาย (Late Latent syphilis)
ไม่มีอาการ แต่ตรวจเลือดแล้วให้ผลบวกระยะเวลาไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นนานแค่ไหน หรือเป็นมามากกว่า 1 ปี
- ยามาตรฐาน : Benzathine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต IM สัปดาห์ละครั้ง × 3 ครั้ง (รวม 7.2 ล้านยูนิต)
- ผู้ที่แพ้ Penicillin : ให้เป็น Doxycycline 100 mg วันละ 2 ครั้ง เป็นเวลา 28 วัน
- ยาทางเลือกอื่นๆ : Ceftriaxone 2 g IM หรือIV ให้วันละครั้ง เป็นเวลา 10-14 วัน
6.การรักษาโรคซิฟิลิสในหญิงตั้งครรภ์
ในหญิงตั้งครรภ์ต้องใช้ยา Penicillin เป็นยารักษาหลัก เนื่องจากเป็นยาชนิดเดียวที่สามารถผ่านรกไปรักษาทารกในครรภ์ และป้องกันโรคซิฟิลิสแต่กำเนิด (Congenital Syphilis) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
- ยามาตรฐาน : Benzathine Penicillin G 2.4 ล้านยูนิต IM สัปดาห์ละครั้ง × 1-3 ครั้ง ขึ้นกับระยะของโรคซิฟิลิส
- ผู้ที่แพ้ Penicillin : ต้อง desensitization แล้วให้ Penicillin เพราะเป็นยาชนิดเดียวที่สามารถผ่านรกไปรักษาทารกในครรภ์ และป้องกันโรคซิฟิลิสแต่กำเนิด (Congenital Syphilis)
- ในกรณีที่แพ้ Penicillin ควรส่งพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินวิธีการรักษา
การป้องกันโรคซิฟิลิส
แนวทางการป้องกันโรคซิฟิลิสได้ดีที่สุด คือการลดความเสี่ยงจากการได้รับเชื้อ โดยเฉพาะการได้รับเชื้อจากการมีเพศสัมพันธ์ จึงควรหลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่เป็นโรคนี้ (ซึ่งเราอาจจะไม่ทราบ) จึงควรมีการป้องกันด้วยการสวมถุงยาอนามัย ก่อนการมีเพศสัมพันธ์ทุกครั้ง ซึ่งรวมถึงการมีเพศสัมพันธ์ทางปากและทวารหนักด้วย
ส่วนหญิงมีครรภ์ควรได้รับการตรวจเลือดคัดกรองโรคซิฟิลิส ในช่วงระหว่างสัปดาห์ที่ 8-12 ของการตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันการส่งผ่านเชื้อไปยังทารก และหากพบการติดเชื้อจะได้วางแผนการรักษาโรคได้อย่างรวดเร็ว
ซิฟิลิส คืออะไร รักษา โรคซิฟิลิส ทำยังไง ตรวจเลือด ฉีดยา ยากิน
ผู้แต่ง : นพ.ชินดนัย วิกรัยพัฒน์ และ พญ.ปัทมา ปาประโคน พบ.วท.ม.ตจวิทยา (ผิวหนัง)
(หมอชิน-หมอหลิว) แพทย์ประจำแอลซีคลินิก ว.41671
เอกสารอ้างอิง
- Syphilis: Treatment and monitoring, www.uptodate.com
- ปรียา กุลละวณิชย์,ประวิตร พิศาลยบุตร. Dermatology 2020: พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ: โฮลิสติก ,2555
- https://medthai.com/ซิฟิลิส
ฝากติดตามบทความดีๆเรื่อง โรคผิวหนัง ผมร่วง ผมบาง เล็บ สิว ฝ้า กระ ความงาม เลเซอร์ และแผลเป็น ได้ที่คอลัมน์บทความนะคะ
บทความที่เกี่ยวข้อง
บทความด้านโรคติดเชื้อที่ผิวหนัง
- โรคซิฟิลิสที่ผิวหนัง (Syphilis) คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- รักษา ซิฟิลิส ที่ผิวหนัง มือ-เท้าลอก ผื่นแดง ทำยังไง
- โรคงูสวัด (Herpes Zoster)
- รักษาโรคงูสวัดทำยังไง ยากิน ยาทา วัคซีนป้องกันโรคงูสวัด
- เชื้อราที่ผิวหนัง คืออะไร รักษายังไง ยากิน ยาทา วิธีป้องกัน
- โรคกลาก เชื้อราที่ผิวหนัง อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย และการรักษา
- โรคเกลื้อน (Pityriasis Versicolor) คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- เริม โรคเริม (HERPES SIMPLEX) คืออะไร อาการ การรักษา
- เริมเรื้อรัง เป็นเริมบ่อยมาก (Recurrent Herpes Simplex) รักษายังไง
- ผื่นจากแมลงกัด ตุ่มแพ้แมลงกัด (Insect bite reaction)
- โรคตุ่มพุพอง (Impetigo) แผลพุพอง คืออะไร อาการ และการรักษา
- หูด (Wart) สาเหตุ อาการ และการรักษาโรคหูดที่ผิวหนัง
- การรักษาหูด ที่ผิวหนัง มีวิธีอะไรบ้าง ยาทา จี้เย็น เลเซอร์ และการผ่าตัด
- โรคอีสุกอีใส คืออะไร อาการ การรักษา (Chickenpox)
- โรคหิด (Scabies) คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- Permethrin เพอร์เมทริน ครีม ยาทา กำจัด หิด เหา โลน คืออะไร ใช้ยังไง
- จี้เย็นกำจัดหูด จี้หูด (Cryotherapy) คืออะไร ใช้กำจัดหูดอะไรได้บ้าง
- บทความด้านโรคผิวหนัง ผมร่วง ผมบาง เล็บ
- บทความด้านความงาม สิว ฝ้า กระ เลเซอร์ โบท็อก ฟิลเลอร์ ร้อยไหม และการปรับรูปหน้า
- บทความผ่าตัดเล็ก กำจัดไฝ กระเนื้อ ติ่งเนื้อ ก้อนที่ผิวหนัง แผลเป็นนูน และวัคซีน
ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
แอลซีคลินิกสาขาโคราช ตรงข้ามตลาดสวายเรียง จ.นครราชสีมา
โทร 044-263265 , 085-6566639 เปิด 09.00-19.00 น. (หยุดทุกวันศุกร์)
Line id : lcclinic-korat
—
แอลซีคลินิกสาขาประโคนชัย ซอยบขส.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์
โทร 044-163455 , 095-6026953 เปิด 09.00-19.00 น. (หยุดทุกวันพุธ)
Line id : lcclinic
—-
Facebook : LC Clinic
Website : www.lcclinics.com
ซิฟิลิส คืออะไร รักษา โรคซิฟิลิส ทำยังไง ตรวจเลือด ฉีดยา ยากิน
รักษา โรคผิวหนัง เลเซอร์ ทรีทเมนท์ ความงาม ผ่าตัดเล็ก โคราช ประโคนชัย บุรีรัมย์ – LC Clinic






