ผิวหนังอักเสบแบบวงกลม (Nummular Eczema)
ผิวหนังอักเสบแบบวงกลม Nummular Eczema คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
โรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม Nummular Eczema
ผิวหนังอักเสบแบบวงกลม คืออะไร
โรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม หรือ Nummular Eczema หรือ Nummular Dermatitis คือ โรคผิวหนังอักเสบชนิดหนึ่งที่มีลักษณะเด่น เป็นผื่นรูปวงกลมหรือวงรีคล้ายเหรียญ มักมีอาการคัน ผิวแห้ง ลอก เป็นสะเก็ด และในบางรายอาจมีตุ่มน้ำหรือน้ำเหลืองซึมร่วมด้วย
คำว่า “Nummular” มาจากคำที่มีความหมายเกี่ยวกับ “เหรียญ” เนื่องจากลักษณะของผื่นมักมีรูปร่างกลมหรือคล้ายเหรียญ โรคนี้ ไม่ใช่โรคติดต่อ และไม่สามารถแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่งได้ อย่างไรก็ตาม ลักษณะของผื่นสามารถคล้ายกับโรคผิวหนังชนิดอื่น โดยเฉพาะกลากจากเชื้อรา (Tinea corporis) จึงควรได้รับการตรวจเพื่อแยกโรคก่อนเลือกใช้ยา
Nummular Eczema มีลักษณะอาการอย่างไร?
อาการของโรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม ผื่นมักเริ่มจากเป็นตุ่มเล็กๆ หรือตุ่มน้ำ ก่อนที่จะรวมตัวกันเป็นผื่นขนาดใหญ่ขึ้น มีรูปร่างเป็นกลมหรือวงรี และมีอาการคันร่วมด้วย
ลักษณะของผื่นผิวหนังอักเสบแบบวงกลมที่พบบ่อย ได้แก่
- ผื่นแดงหรือชมพู เป็นวงกลม/วงรี
- ผื่นนูนเล็กน้อย
- มีอาการคัน ซึ่งบางรายอาจคันมาก
- ผิวแห้งและลอกเป็นสะเก็ด
- ผื่นบางจุดอาจมีตุ่มน้ำเล็กๆร่วมด้วย
- หากมีน้ำเหลือง อาจเกิดสะเก็ดบริเวณผื่น
- ผื่นที่เป็นมานาน อาจมีผิวหนังบริเวณผื่นหนาตัวจากการเกา
- เมื่อผื่นดีขึ้น อาจทิ้งรอยดำสีเข้มหรือสีอ่อนกว่าผิวเดิมได้
**สีของผื่นอาจแตกต่างกันตามสีผิวของแต่ละคนได้ โดยในคนผิวสีอ่อนอาจเห็นเป็นสีชมพูหรือแดง ขณะที่คนผิวสีเข้มอาจเห็นเป็นสีน้ำตาลเข้ม สีม่วงคล้ำกว่าผิวโดยรอบได้
อาการคัน
อาการคันเป็นอาการสำคัญของ Nummular Eczema และบางรายอาจมีอาการคันมากจนรบกวนการนอนหลับ การเกาบ่อยๆ สามารถทำให้ผิวหนังถลอก เกิดแผล และเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนได้
มักพบผื่นบริเวณใด?
โรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลมสามารถเกิดขึ้นได้หลายบริเวณของร่างกาย แต่ตำแหน่งที่พบได้บ่อย ได้แก่
- ขาส่วนล่าง
- แขนและท่อนแขน
- หลังมือ
- ลำตัว
- เท้า
- ผื่นอาจเกิดเพียงไม่กี่ตำแหน่ง หรือเกิดหลายตำแหน่งพร้อมกันก็ได้
- โดยทั่วไปบริเวณใบหน้าและหนังศีรษะพบได้น้อยกว่า แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่สามารถเกิดขึ้นบริเวณดังกล่าวได้
โรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม อาการ สาเหตุ
สาเหตุของ Nummular Eczema เกิดจากอะไร?
ในปัจจุบันยังไม่สามารถระบุสาเหตุของ Nummular Eczema ได้อย่างแน่ชัดในทุกคน แต่พบว่ามีหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค หรือกระตุ้นให้โรคกำเริบ ได้แก่
1. ผิวแห้ง
- ผิวที่แห้งมากกว่าปกติ ทำให้เกราะป้องกันผิวทำงานได้ไม่ดี และอาจทำให้เกิดการอักเสบได้ง่ายขึ้น
- โดยเฉพาะในช่วงที่อากาศแห้ง การใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่ทำให้ผิวแห้ง หรือการอาบน้ำเป็นเวลานาน อาจทำให้อาการกำเริบได้
2. การระคายเคืองผิว
- ผลิตภัณฑ์บางชนิด เช่น สบู่ น้ำหอม ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด หรือสารเคมีบางชนิด อาจทำให้ผิวระคายเคืองและกระตุ้นให้เกิดผื่นได้
3. การบาดเจ็บของผิวหนัง
บางคนพบว่าผื่นเกิดขึ้นหลังผิวหนังได้รับบาดเจ็บ เช่น
- รอยเกา
- แผลถลอก
- แมลงกัดต่อย
- แผลไหม้
- การระคายเคืองของผิวหนัง
- การบาดเจ็บดังกล่าวอาจเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดผื่นในบริเวณนั้นได้
4. สภาพอากาศ
- อากาศที่แห้งหรือเย็น สามารถทำให้ผิวสูญเสียความชุ่มชื้น และอาจกระตุ้นให้ผื่นผิวหนังอักเสบกำเริบได้
5. โรคผิวหนังหรือภาวะอื่นร่วมด้วย
- ผู้ที่มีโรคผิวหนังอักเสบบางชนิดอยู่เดิม เช่น โรคภูมิแพ้ผิวหนัง Atopic dermatitis, ผื่นแพ้สัมผัส Contact dermatitis หรือ Stasis dermatitis อาจเพิ่มความเสี่ยงในการเกิดผื่นมากขึ้น
6. การแพ้สัมผัส
- ในผู้ที่มีผื่นเป็นๆหายๆ หรือรักษาแล้วไม่ดีขึ้น แพทย์อาจพิจารณาว่ามีการแพสัมผัสเป็นปัจจัยร่วมด้วยไหม และอาจแนะนำการตรวจ Patch test เพื่อค้นหาสารที่ผู้ป่วยแพ้
แพทย์วินิจฉัย Nummular Eczema อย่างไร?
โดยทั่วไปแพทย์จะเริ่มจากการซักประวัติ และตรวจลักษณะของผื่น เช่น
- ผื่นเริ่มเป็นเมื่อใด
- มีอาการคันมากน้อยเพียงใด
- ผื่นเริ่มบริเวณไหน
- มีผื่นบริเวณอื่นร่วมด้วยหรือไม่
- เคยใช้ยาหรือครีมอะไรมาก่อน
- มีประวัติผิวแห้งหรือโรคผิวหนังอื่นหรือไม่
- มีการสัมผัสสารเคมีหรือผลิตภัณฑ์ใหม่หรือไม่
- มีประวัติแมลงกัดต่อยหรือการบาดเจ็บของผิวหรือไม่
ในบางกรณี แพทย์อาจตรวจเพิ่มเติม เช่น
- การตรวจหาเชื้อรา หากลักษณะผื่นคล้ายกลากจากเชื้อรา
- การตรวจเชื้อแบคทีเรีย หากสงสัยว่ามีการติดเชื้อแทรกซ้อน
- การตรวจการแพ้ อาจพิจารณาในผู้ที่สงสัยการแพ้สัมผัส โดยเฉพาะรายที่เป็นเรื้อรังหรือกลับเป็นซ้ำบ่อย
- การตัดชิ้นเนื้อ อาจทำในบางกรณีที่ลักษณะผื่นไม่ชัดเจนหรือจำเป็นต้องแยกโรคอื่น
การรักษา Nummular Eczema โรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม
Nummular Eczema รักษาอย่างไร?
เป้าหมายของการรักษาโรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลมคือ
- ลดการอักเสบ
- ลดอาการคัน
- ฟื้นฟูเกราะป้องกันผิว
- ป้องกันการติดเชื้อแทรกซ้อน
- ลดโอกาสการกลับเป็นซ้ำ
แนวทางการรักษา จะขึ้นอยู่กับความรุนแรง ตำแหน่งของผื่น และปัจจัยที่เป็นสาเหตุร่วม โดยการรักษามีดังนี้
1. การเพิ่มความชุ่มชื้นให้ผิว
- เป็นส่วนสำคัญของการดูแลโรค Nummular Eczema โดยเฉพาะในผู้ที่มีผิวแห้ง ควรเลือกมอยส์เจอไรเซอร์ชนิดไม่มีน้ำหอม (fragrance-free)
- ในผู้ที่ผิวแห้งมาก อาจเลือกใช้เนื้อครีมหรือขี้ผึ้งที่ช่วยกักเก็บความชุ่มชื้นได้ดีกว่าโลชั่น
- ครีมบำรุงควรทาหลังอาบน้ำในขณะที่ผิวยังหมาด และสามารถทาซ้ำระหว่างวันเมื่อผิวแห้ง
2. ยาทาเพื่อลดการอักเสบ
- แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาทากลุ่มสเตียรอยด์ (Topical Corticosteroids) ตามความรุนแรงและตำแหน่งของผื่น
- ยาทาลดอักเสบกลุ่มที่ไม่มีสเตียรอยด์ (Calcineurin inhibitors) เช่น tacrolimus หรือ pimecrolimus ตามความเหมาะสม
- ไม่ควรซื้อยาสเตียรอยด์มาทาเองเป็นเวลานาน โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า รอบดวงตา ขาหนีบ หรือบริเวณผิวบาง เพราะอาจเกิดผลข้างเคียงได้ ความแรงและระยะเวลาการใช้ยาควรได้รับการประเมินเป็นรายบุคคล
3. การรักษาการติดเชื้อร่วม
- หากมีการติดเชื้อแบคทีเรีย เชื้อรา หรือเชื้อชนิดอื่นร่วมด้วย แพทย์อาจให้การรักษาตามชนิดของเชื้อที่สงสัย
- การใช้ยาปฏิชีวนะ หรือยาฆ่าเชื้อจึงไม่จำเป็นสำหรับ Nummular Eczema ทุกราย และควรใช้ให้ตรงกับเชื้อที่สงสัยในคนไข้แต่ละราย
4. การฉายแสง
- ในผู้ป่วยบางรายที่มีผื่นเป็นบริเวณกว้าง หรือไม่ตอบสนองต่อการรักษาทั่วไป หรือไม่สามารถทานยาได้ แพทย์อาจพิจารณาให้ฉายแสงอาทิตย์เทียม (phototherapy) ซึ่งต้องทำภายใต้การดูแลของแพทย์
5. การรักษาในรายที่รุนแรงหรือดื้อต่อการรักษา
- หากโรครุนแรงหรือไม่ตอบสนองต่อการรักษามาตรฐาน แพทย์อาจพิจารณาวิธีการรักษาอื่นตามความเหมาะสมของผู้ป่วยแต่ละราย เช่น ยาที่ออกฤทธิ์ต่อระบบภูมิคุ้มกัน หรือการรักษาเฉพาะทาง
วิธีดูแลผิวที่บ้าน
การดูแลผิวอย่างสม่ำเสมอมีส่วนสำคัญในการลดความแห้งของผิว และลดการกำเริบของโรค
สิ่งที่ควรทำ
- ใช้น้ำอุณหภูมิพอเหมาะ ไม่ร้อนจัดหรือเย็นจัด
- จำกัดเวลาอาบน้ำหรือแช่น้ำไม่ให้นานเกินไป
- ทามอยส์เจอไรเซอร์หลังอาบน้ำขณะที่ผิวยังหมาด
- เลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่อ่อนโยนและไม่มีน้ำหอม
- หลีกเลี่ยงการเกาผื่น
- สวมเสื้อผ้าที่ไม่รัดแน่น และไม่เสียดสีกับผิวมาก
- หลีกเลี่ยงสารเคมีที่ทำให้ผิวระคายเคือง
- หากผิวแห้งมาก ควรเพิ่มการทามอยส์เจอไรเซอร์ระหว่างวัน
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- การอาบน้ำร้อนจัด
- สบู่หรือผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่แรงเกินไป เพราะทำให้ผิวแห้ง
- การขัดหรือสครับผิวหนัง โดยเฉพาะบริเวณผื่น
- การเกาผื่นอย่างรุนแรง
- การทดลองใช้ยาหลายชนิดพร้อมกัน โดยไม่ทราบว่าเป็นโรคอะไร
- การใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่องโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์
คำถามอื่นเกี่ยวกับโรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม
1.Nummular Eczema เป็นเชื้อราหรือไม่?
ไม่ใช่ครับ Nummular Eczema เป็นโรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม ไม่ใช่การติดเชื้อรา และไม่ติดต่อจากคนสู่คน อย่างไรก็ตามปัญหาสำคัญคือ Nummular Eczema และกลากจากเชื้อราอาจมีลักษณะคล้ายกันมาก โดยเฉพาะเมื่อเห็นเป็นผื่นอักเสบวงกลมและมีขุย ดังนั้น ไม่ควรสรุปจากรูปร่างของผื่นเพียงอย่างเดียวว่าเป็นเชื้อรา เพราะการรักษาทั้ง 2 โรคนี้ มีความแตกต่างกัน
2.Nummular Eczema อันตรายหรือไม่?
โดยทั่วไป Nummular Eczema ไม่ใช่โรคที่เป็นอันตรายถึงชีวิตและไม่ติดต่อ แต่หากมีอาการคันมาก ผื่นเป็นบริเวณกว้าง หรือเป็นเรื้อรัง อาจส่งผลต่อการนอนหลับและคุณภาพชีวิตได้ นอกจากนี้การเกามากจนเกิดแผล สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อแบคทีเรียที่ผิวหนังได้
หากพบว่า
- ผื่นมีสะเก็ดสีเหลืองหรือมีหนอง
- บริเวณผื่นบวม แดง ร้อน หรือเจ็บมากขึ้น
- มีเส้นแดงลามออกจากบริเวณผื่น
- มีไข้ร่วมด้วย
- ผื่นกระจายอย่างรวดเร็ว
- ควรไปพบแพทย์เพื่อประเมินโดยเร็ว
3.Nummular Eczema หายขาดไหม?
Nummular Eczema สามารถดีขึ้นและหายได้เมื่อได้รับการรักษาที่เหมาะสม แต่ในผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการเป็นๆหายๆ หรือกลับมาเป็นซ้ำ โดยเฉพาะเมื่อมีปัจจัยกระตุ้น เช่น ผิวแห้ง การระคายเคือง หรือการแพ้สัมผัส เมื่อผื่นหายแล้ว บางคนอาจทิ้งเป็นรอยดำหรือสีผิวที่เปลี่ยนแปลง เหลืออยู่ชั่วคราว ซึ่งไม่ได้หมายความว่ายังมีการอักเสบอยู่เสมอไป
4.เมื่อไหร่ควรพบแพทย์ผิวหนัง?
แนะนำให้ไปพบแพทย์หาก
- มีผื่นวงกลมที่ไม่แน่ใจว่าเป็นเชื้อรา ผื่นแพ้ หรือผิวหนังอักเสบ
- ผื่นคันมากหรือรบกวนการนอน
- ผื่นมีจำนวนเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ
- ใช้ผลิตภัณฑ์ดูแลผิวแล้วไม่ดีขึ้น
- ผื่นเป็นซ้ำบ่อยๆ
- มีน้ำเหลือง หนอง หรือสะเก็ดเหลือง
- ผื่นไม่ตอบสนองต่อการรักษาที่เคยใช้
- ต้องการตรวจหาสาเหตุของการแพ้หรือปัจจัยกระตุ้น
เนื่องจากผื่นวงกลมสามารถเกิดได้จากหลายโรค การวินิจฉัยที่ถูกต้องจึงเป็นขั้นตอนสำคัญก่อนเลือกวิธีรักษา
สรุป
- Nummular Eczema หรือโรคผิวหนังอักเสบแบบวงกลม เป็นโรคผิวหนังอักเสบที่มีลักษณะเป็นผื่นวงกลมหรือวงรีคล้ายเหรียญ มักมีอาการคัน ผิวแห้ง ลอก และบางครั้งมีตุ่มน้ำหรือน้ำเหลืองร่วมด้วย
- โรคนี้ไม่ใช่เชื้อราและไม่ติดต่อ แต่ลักษณะผื่นอาจคล้ายกลากจากเชื้อรา จึงไม่ควรใช้ยาฆ่าเชื้อราหรือยาสเตียรอยด์ด้วยตนเอง โดยไม่ทราบการวินิจฉัยที่แน่ชัด
- การดูแลผิวด้วยมอยส์เจอไรเซอร์อย่างสม่ำเสมอ หลีกเลี่ยงสิ่งระคายเคือง และรักษาการอักเสบอย่างเหมาะสม สามารถช่วยให้อาการดีขึ้นและลดการกลับเป็นซ้ำได้
- หากมีผื่นเป็นวงกลม คัน ลอก หรือไม่แน่ใจว่าเป็นเชื้อราหรือผื่นผิวหนังอักเสบ การพบแพทย์เพื่อประเมินลักษณะผื่นจะช่วยให้ได้รับการรักษาที่ตรงกับสาเหตุมากที่สุด
หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยและคำแนะนำจากแพทย์ได้
ผิวหนังอักเสบแบบวงกลม Nummular Eczema คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
หมอชิน-หมอหลิว แอลซีคลินิก
ผู้แต่ง : นพ.ชินดนัย วิกรัยพัฒน์ และ พญ.ปัทมา ปาประโคน พบ.วท.ม.ตจวิทยา (ผิวหนัง)
(หมอชิน-หมอหลิว) แพทย์ประจำแอลซีคลินิก ว.41671
เอกสารอ้างอิง
- Nummular eczema, www.uptodate.com
- Nummular Dermatitis (Nummular Eczema), https://www.medscape.com/
- ปรียา กุลละวณิชย์,ประวิตร พิศาลยบุตร. Dermatology 2020: พิมพ์ครั้งที่1. กรุงเทพฯ: โฮลิสติก ,2555
- แหล่งข้อมูลทางการแพทย์: American Academy of Dermatology (AAD), DermNet New Zealand และ NHS
ฝากติดตามบทความดีๆเรื่อง โรคผิวหนัง ผมร่วง ผมบาง เล็บ ความงาม เลเซอร์ และการผ่าตัดเล็ก ได้ที่คอลัมน์บทความนะครับ
บทความที่เกี่ยวข้อง
บทความด้านโรคผิวหนังอักเสบ
- โรคผิวหนังอักเสบ (Eczema) คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- โรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง Lichen Simplex Chronicus คืออะไร อาการ การรักษา
- ผื่นรูปเหรียญ โรคผิวหนังอักเสบวงกลม nummular eczema คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- โรคตุ่มน้ำใสที่มือ ผิวหนังอักเสบ (Dyshidrosis) คืออะไร รักษายังไงดี
- ผิวหนังอักเสบรอบปาก ผื่นแดงรอบริมฝีปาก คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- โรคสะเก็ดเงิน คืออะไร สาเหตุ อาการ และการดูแลตัวเอง
- รักษาสะเก็ดเงิน ทำยังไง ยากิน ยาทา ยาฉีด ฉายแสงอาทิตย์เทียม
- ฉายแสงรักษาสะเก็ดเงิน ฉายแสงอาทิตย์เทียม คืออะไร ดียังไง ต้องฉายบ่อยแค่ไหน
- ยาฉีด รักษาสะเก็ดเงิน ยาชีวโมเลกุล Biologic drug คืออะไร มีข้อดียังไง
- ยาฉีดรักษาสะเก็ดเงิน Taltz ทอลซ์ คืออะไร ดียังไง ฉีดบ่อยแค่ไหน
- ILUMYA (Tildrakizumab) ยาฉีดรักษาสะเก็ดเงิน ยาฉีดชีวโมเลกุล ฉีดทุก 3 เดือน
- โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอักเสบ (Atopic Dermatitis)
- โรคตุ่มนูนคันเรื้อรัง (Prurigo nodularis) คืออะไร รักษายังไงดี
- โรคเซบเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis) ผิวหนังอักเสบ ที่ร่องจมูก หู หนังศีรษะ
- โรคผื่นขุยกุหลาบ โรคกลีบกุหลาบ สาเหตุ อาการ และการรักษา
- รักษา โรคผื่นกุหลาบ เกลื้อนกุหลาบ ทำยังไง ยากิน ยาทา การฉายแสง
- ผิวหนังอักเสบจากแมลงก้นกระดก (Paederus dermatitis) รักษายังไงดี
- รอยดำหลังการอักเสบ (PIH) เกิดจากอะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- ตุ่มนูนคันที่ขา โรคไลเค่นอะไมลอยโดซิส คืออะไร สาเหตุ อาการ การรักษา
- Angular Cheilitis (โรคมุมปากอักเสบ) คืออะไร? สาเหตุ อาการ การวินิจฉัย และวิธีรักษา
- บทความด้านโรคผิวหนัง ผมร่วง ผมบาง เล็บ
- บทความด้านความงาม สิว ฝ้า กระ เลเซอร์ โบท็อก ฟิลเลอร์ ร้อยไหม และการปรับรูปหน้า
- บทความผ่าตัดเล็ก กำจัดไฝ กระเนื้อ ติ่งเนื้อ ก้อนที่ผิวหนัง แผลเป็นนูน และวัคซีน
ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
แอลซีคลินิกสาขาโคราช ตรงข้ามตลาดสวายเรียง จ.นครราชสีมา
โทร 044-263265 , 085-6566639 เปิด 09.00-19.00 น. (หยุดทุกวันศุกร์)
Line id : lcclinic-korat
แผนที่ แอลซีคลินิก สาขาโคราช จ.นครราชสีมา
—
แอลซีคลินิกสาขาประโคนชัย ซอยบขส.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์
โทร 044-163455 , 095-6026953 เปิด 09.00-19.00 น. (หยุดทุกวันพุธ)
Line id : lcclinic
แผนที่ แอลซีคลินิก สาขาประโคนชัย จ.บุรีรัมย์
—-
Facebook : LC Clinic
Website : www.lcclinics.com