สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา Plaque Psoriasis คืออะไร อาการ สาเหตุ รักษา

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque Psoriasis)

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque Psoriasis) คืออะไร? อาการ สาเหตุ และแนวทางการรักษา

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque Psoriasis) คืออะไร

โรคสะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque psoriasis) หรือที่เรียกว่า Chronic plaque psoriasis คือ รูปแบบของโรคสะเก็ดเงินที่พบได้บ่อยที่สุด โดยมีลักษณะเป็นผื่นแดงหรือผื่นสีแดงคล้ำที่มีขอบเขตชัดเจน ผิวหนังบริเวณนั้นมีการหนาตัว และมีขุยสีขาวเงินปกคลุม โรคสะเก็ดเงินเป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ไม่ใช่โรคติดต่อ และไม่สามารถแพร่จากการสัมผัสหรือการใช้ของร่วมกันได้ ถึงแม้ปัจจุบันนี้โรคสะเก็ดเงินยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาดถาวร แต่สามารถรักษาเพื่อควบคุมอาการ และทำให้ผื่นสงบลงได้

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนาสาเหตุเกิดจากอะไร?

สาเหตุของโรคสะเก็ดเงินไม่ได้เกิดจากปัจจัยเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการหลายปัจจัยร่วมกันได้แก่ พันธุกรรม ระบบภูมิคุ้มกัน และปัจจัยกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อม ในผู้ที่มีความไวต่อการเกิดโรค ระบบภูมิคุ้มกันจะทำงานมากผิดปกติและกระตุ้นกระบวนการอักเสบของผิวหนัง โดยมีสารสื่อการอักเสบหลายชนิดเข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น IL-17, IL-23 และ TNF-α ส่งผลให้เซลล์ผิวหนังแบ่งตัวเร็วกว่าปกติ จึงเกิดเป็นผื่นหนาและมีขุยตามมา

นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นที่สามารถกระตุ้นหรือทำให้โรคสะเก็ดเงินกำเริบได้ เช่น

• ความเครียด
• การติดเชื้อบางชนิด
• การบาดเจ็บหรือการระคายเคืองของผิวหนัง
• การสูบบุหรี่
• การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป
• น้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน
• ยาบางชนิด
• การหยุดยาสเตียรอยด์ชนิดรับประทานอย่างไม่เหมาะสม

** การเกิดผื่นสะเก็ดเงินบริเวณผิวหนังที่ได้รับบาดเจ็บหรือระคายเคือง เรียกว่า Koebner phenomenon ซึ่งเป็นลักษณะที่พบได้บ่อยในโรคสะเก็ดเงิน

อาการของโรคสะเก็ดเงินชนิดผื่นหนาเป็นอย่างไร?

ลักษณะผื่นที่พบได้บ่อย มีดังนี้

• ผื่นแดงหรือผื่นสีคล้ำ
• ผื่นมีขอบเขตชัดเจน
• ผิวหนังบริเวณผื่นหนาตัว
• มีขุยสีขาวหรือสีเงินปกคลุม
• อาจมีอาการคัน
• หากผื่นหนามากอาจเกิดรอยแตกและมีอาการเจ็บได้
• ในคนที่มีสีผิวเข้ม ผื่นสะเก็ดเงินอาจไม่ได้เห็นเป็นสีแดงชัดเจน แต่อาจมีสีออกน้ำตาล ม่วง หรือเทา และหลังผื่นยุบอาจทิ้งเป็นรอยดำหรือรอยด่างได้

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนามักขึ้นบริเวณไหน?

บริเวณที่พบผื่นได้บ่อย ได้แก่

1. ข้อศอกและเข่า

เป็นตำแหน่งที่พบได้บ่อย โดยมักมีผื่นหนาและมีขุยสีขาวเงิน

2. หนังศีรษะ

อาจมีตั้งแต่ขุยเล็กน้อยคล้ายรังแค ไปจนถึงผื่นแดงหนาที่ปกคลุมหนังศีรษะ มีสะเก็ดลอก และลามออกมาบริเวณไรผม

3. หลังส่วนล่าง

มักพบเป็นผื่นหนาที่มีขอบเขตค่อนข้างชัดเจน มีสะเก็ดได้

4. มือและเท้า

ผื่นที่ฝ่ามือหรือฝ่าเท้าอาจมีผิวหนาและแตก ทำให้เกิดอาการเจ็บโดยเฉพาะเวลาเดินหรือใช้มือ

5. เล็บ

สะเก็ดเงินที่เล็บ อาจทำให้เล็บมีลักษณะเป็นหลุมเล็กๆ (nail pitting) เล็บแยกออกจากพื้นเล็บ หรือมีการเปลี่ยนแปลงของสีและรูปร่าง

แพทย์วินิจฉัยสะเก็ดเงินได้อย่างไร?

โดยทั่วไปแพทย์สามารถวินิจฉัยโรคได้จาก ลักษณะของผื่น ตำแหน่งที่พบ และประวัติของผู้ป่วย โดยตรวจดูผิวหนัง หนังศีรษะ และเล็บร่วมกัน ในบางกรณีอาจจำเป็นต้องตรวจเพิ่มเติม เช่น การขูดตรวจเชื้อรา หรือการตัดชิ้นเนื้อผิวหนังเพื่อช่วยแยกโรคอื่นที่มีลักษณะคล้ายสะเก็ดเงิน เช่น

• โรคผิวหนังอักเสบ (Eczema)
• โรคกลากหรือเชื้อราที่ผิวหนัง (Tinea)
• โรคเซบเดิร์ม (Seborrheic dermatitis)
• โรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง (Lichen simplex chronicus)
• โรคผื่น Pityriasis rubra pilaris
• โรคมะเร็งผิวหนัง Cutaneous T-cell lymphoma

ดังนั้น หากมีผื่นแดงหนาและมีขุยเรื้อรัง ไม่ควรซื้อยามากินและทายาเองเป็นเวลานานโดยไม่ได้รับการวินิจฉัย

สะเก็ดเงินเป็นโรคติดต่อหรือไม่?

สะเก็ดเงินไม่ใช่โรคติดต่อ ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรค จึงไม่สามารถแพร่จากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่งผ่านการจับมือ การกอด การสัมผัสผิวหนัง การใช้ผ้า หรือการใช้ของร่วมกัน ดังนั้นผู้ที่เป็นสะเก็ดเงินสามารถใช้ชีวิตประจำวัน ทำงาน และอยู่ร่วมกับคนอื่นได้ตามปกติ

การรักษาสะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา

แนวทางการรักษาจะพิจารณาจากความรุนแรงของโรค ตำแหน่งของผื่น ผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต โรคร่วม และประวัติการรักษาของแต่ละคน ไม่มีวิธีรักษาเพียงวิธีเดียวที่เหมาะกับผู้ป่วยทุกคน การรักษาโรคสะเก็ดเงิน มีดังนี้

1. ยาทา

เหมาะสำหรับผู้ที่มีผื่นไม่มากหรือเป็นบริเวณจำกัด โดยยาทาที่แพทย์อาจเลือกใช้ ได้แก่

• ยาทาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์ (Topical Steroid)
• ยาทากลุ่มอนุพันธ์ของวิตามินดี (Vitamin D analogues เช่น calcipotriol)
• ยาทาสูตรผสม Calcipotriol+Betamethasone
• ยาทากลุ่มแคลซินิวริน (Calcineurin inhibitors)
• ยาทาผสมซาลิซิลิค (Salicylic acid) ช่วยลดขุยหนา
• ยาทากลุ่มน้ำมันดิน (Tar หรือ LCD cream)
• ยาทาหรือผลิตภัณฑ์ให้ความชุ่มชื้น (Moisturizer)

**ยาสเตียรอยด์ชนิดทามีประสิทธิภาพในการควบคุมผื่นได้ดี แต่ควรเลือกความแรง และระยะเวลาการใช้ให้เหมาะกับตำแหน่งของผิว โดยเฉพาะบริเวณใบหน้า รอยพับ และอวัยวะเพศ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อผลข้างเคียงจากสเตียรอยด์มากกว่า ควรใช้ยาทาสเตียรอยด์ที่มีความแรงต่ำ

2. การฉายแสงอาทิตย์เทียม (NB-UVB)

การฉายแสงอาทิตย์เทียม Narrowband UVB (NB-UVB) เป็นอีกหนึ่งวิธีการรักษาที่ใช้สำหรับผู้ป่วยสะเก็ดเงิน โดยเฉพาะผู้ที่มีผื่นหลายบริเวณ หรือไม่ตอบสนองต่อยาทาเพียงอย่างเดียว สามารถทำร่วมกับการกินยาและทายาได้ และยังใช้ได้ในคนท้องและให้นมบุตรอีกด้วย การรักษาด้วยฉายแสงควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ เพื่อปรับพลังงานให้เหมาะสมต่อการรักษาในแต่ละเคส

3. ยารับประทานหรือยาที่ออกฤทธิ์ทั่วร่างกาย

ในผู้ที่มีโรคสะเก็ดเงินระดับความรุนแรงปานกลางถึงรุนแรงมาก หรือมีผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตมาก แพทย์อาจพิจารณายาที่ออกฤทธิ์ทั่วร่างกาย เช่น

• Methotrexate
• Cyclosporine
• Acitretin
• Apremilast

**การเลือกยาแต่ละชนิดจะพิจารณาจากโรคร่วม ยาที่ผู้ป่วยใช้อยู่ รวมถึงการตรวจติดตามที่จำเป็น

4. ยาชีววัตถุ หรือยาชีวโมเลกุล (Biologics drug)

ปัจจุบันมียาชีววัตถุหลายกลุ่มที่ออกฤทธิ์จำเพาะต่อกระบวนการอักเสบของโรคสะเก็ดเงิน เช่น กลุ่มที่ยับยั้ง TNF, IL-17 หรือ IL-23 ยากลุ่มนี้สามารถให้ผลการรักษาที่ดีในผู้ป่วยสะเก็ดเงินระดับปานกลางถึงรุนแรง และยังมีบทบาทสำคัญในการรักษาผู้ที่มีโรคข้ออักเสบสะเก็ดเงินร่วมด้วย  การเลือกใช้ยาชีววัตถุจำเป็นต้องประเมินผู้ป่วยเป็นรายบุคคล และแพทย์จะพิจารณาความเหมาะสม รวมถึงความปลอดภัยและการติดตามระหว่างการรักษา

สะเก็ดเงินเกี่ยวข้องกับโรคอื่นหรือไม่?

สะเก็ดเงินไม่ได้เป็นเพียงโรคที่เกิดบนผิวหนังเท่านั้น แต่เป็นโรคอักเสบเรื้อรังที่อาจพบร่วมกับโรคหรือภาวะอื่นได้ สิ่งสำคัญที่ควรสังเกตคือ โรคข้ออักเสบสะเก็ดเงิน (Psoriatic arthritis) หากมีอาการปวด บวม ข้อตึง โดยเฉพาะอาการข้อตึงตอนเช้า หรือนิ้วมือ/นิ้วเท้าบวมผิดปกติ ควรแจ้งแพทย์ เพราะการตรวจพบและรักษาโรคข้ออักเสบตั้งแต่ระยะแรกมีความสำคัญ

นอกจากนี้ ผู้ป่วยสะเก็ดเงินอาจมีปัจจัยเสี่ยงหรือโรคร่วมทางเมตาบอลิก โรคหัวใจและหลอดเลือด เช่น น้ำหนักเกิน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดผิดปกติ และภาวะดื้อต่ออินซูลิน จึงควรดูแลสุขภาพโดยรวมควบคู่ไปกับการรักษาผิวหนัง 

การดูแลตัวเองเมื่อเป็นโรคสะเก็ดเงิน

นอกจากการรักษาตามที่แพทย์สั่งแล้ว การดูแลผิวและสุขภาพโดยรวมก็มีส่วนช่วยในการควบคุมโรคได้อีกด้วย การดูแลตัวเองในโรคสะเก็ดเงิน มีดังนี้

1. ทามอยส์เจอไรเซอร์เป็นประจำเพื่อป้องกันผิวแห้ง
2. หลีกเลี่ยงการเกาหรือแกะสะเก็ด
3. หลีกเลี่ยงการทำให้ผิวหนังเกิดบาดแผลโดยไม่จำเป็น
4. งดสูบบุหรี่
5. งดการดื่มแอลกอฮอล์
6. ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม
7. พักผ่อนให้เพียงพอ ไม่นอนดึก และจัดการความเครียด
8. รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ และออกกำลังกายอย่างเหมาะสม

ปัจจัยกระตุ้นของโรคอาจแตกต่างกันในแต่ละคน ดังนั้นการสังเกตว่าอะไรทำให้ผื่นกำเริบจะช่วยในการดูแลโรคระยะยาวได้

เมื่อไหร่ควรพบแพทย์?

ควรเข้ามาพบแพทย์หากมีอาการดังต่อไปนี้

• มีผื่นแดงหนาและมีขุยเรื้อรัง
• ผื่นขยายหรือเพิ่มจำนวนมากขึ้น
• ผื่นคันหรือเจ็บจนรบกวนชีวิตประจำวัน
• มีผื่นเยอะบริเวณหนังศีรษะ เล็บ ฝ่ามือ หรือฝ่าเท้า
• มีอาการปวดหรือบวมตามข้อร่วมด้วย
• ใช้ยาทาแล้วไม่ดีขึ้น
• ไม่แน่ใจว่าผื่นที่เป็นอยู่คือสะเก็ดเงินหรือโรคผิวหนังชนิดอื่น

**การวินิจฉัยที่ถูกต้องตั้งแต่ต้นจะช่วยให้เลือกการรักษาได้เหมาะสมและลดการใช้ยาโดยไม่จำเป็น

สรุป

• สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque psoriasis) เป็นโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่พบได้บ่อย มีลักษณะเด่นคือผื่นหนา ขอบเขตชัด และมีขุยสีขาวเงิน โรคนี้ไม่ติดต่อ และสามารถควบคุมได้ด้วยการรักษาที่เหมาะสม
• แนวทางการรักษามีตั้งแต่ยาทา การฉายแสง ยารับประทาน ไปจนถึงยาชีววัตถุ โดยแพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสมตามความรุนแรง ตำแหน่งของผื่น โรคร่วม และคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย 
• หากสงสัยว่าเป็นสะเก็ดเงิน ควรเข้ารับการตรวจโดยแพทย์เพื่อยืนยันการวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม

หมายเหตุ: ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่สามารถใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะบุคคลจากแพทย์ได้

ผลิตภัณฑ์สำหรับ โรคสะเก็ดเงิน แอลซีคลินิก

• 5% LCD Cream ครีมบำรุงผิวผสมน้ำมันดิน เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคสะเก็ดเงิน ขนาด 30 g ราคา 150 บาท
• CC Cream ครีมบำรุงผิวสูตรเข้มข้น เหมาะสำหรับผู้ป่วยโรคผิวหนัง และผิวแพ้ง่าย ขนาด 30 g ราคา 150 บาท
• Urea plus cream ครีมบำรุงผิว ให้ความชุ่มชื่น ลดการอักเสบ ลดการแพ้ ขนาด 15 g ราคา 150 บาท
• M-oil Minera oil ออยล์บำรุงผิว ปราศจากน้ำหอม ช่วยบำรุงผิว ให้ความชุ่มชื่น ขวดละ 80 บาท
• TAR Shampoo แชมพูผสมน้ำมันดิน ใช้สระผมและฟอกตัว ขนาด 120 ml ราคา 150 บาท
• Mild Liquid Soap สบู่เหลวสูตรอ่อนโยน สำหรับผิวแพ้ง่าย และผิวหนังอักเสบ ขนาด 120 ml ราคา 150 บาท
• Calcipotriol Ointment ยาทารักษาสะเก็ดเงิน (ไม่มีสเตียรอยด์) ขนาด 30 g ราคา 950 บาท
• Pimecrolimus cream ยาทารักษาสะเก็ดเงิน ผิวหนังอักเสบ ภูมิแพ้ผิวหนัง (ไม่มีสเตียรอยด์) ขนาด 15 g ราคา 950 บาท

ค่าบริการฉายแสงอาทิตย์เทียม (Narrowband UVB) รักษาโรคสะเก็ดเงิน

• ฉายแสงอาทิตย์เทียมเฉพาะจุด ค่าบริการ 250 บาท/ครั้ง
• ฉายแสงอาทิตย์เทียมหลายจุด หรือฉายทั้งตัว ค่าบริการ 450 บาท/ครั้ง

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque Psoriasis) คืออะไร? อาการ สาเหตุ และแนวทางการรักษา

ผู้แต่ง : นพ.ชินดนัย วิกรัยพัฒน์ และ พญ.ปัทมา ปาประโคน พบ.วท.ม.ตจวิทยา (ผิวหนัง)

(หมอชิน-หมอหลิว) แพทย์ ประจำแอลซีคลินิก ว.41671

เอกสารอ้างอิง

• คู่มือการรักษาและการใช้ยา โรคสะเก็ดเงิน (Psoriasis) เรียบเรียงโดย พญ.กฤตยา รัตนากรณ์
• Psoriasis : Treatment of psoriasis in adults, www.uptodate.com
• เอกสารให้ความรู้ หนังสือ 2019 Psoriasis Masterclass Booklet by Siriraj
• Psoriasis, www.medscape.com

ฝากติดตามบทความดีๆเรื่อง วัคซีน โรคผิวหนัง ผมร่วง ผมบาง เล็บ สิว ฝ้า กระ เลเซอร์ และการผ่าตัดเล็ก ได้ที่คอลัมน์บทความนะครับ

◆ บทความที่เกี่ยวข้อง ◆

บทความด้านโรคผิวหนังอักเสบ

1. โรคสะเก็ดเงิน คืออะไร สาเหตุ อาการ และการดูแลตัวเอง
2. รักษาสะเก็ดเงิน ทำยังไง ยากิน ยาทา ยาฉีด ฉายแสงอาทิตย์เทียม
3. สะเก็ดเงินชนิดตุ่มหนอง Pustular Psoriasis คืออะไร อาการ สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา
4. ยากินรักษาสะเก็ดเงิน มีอะไรบ้าง ข้อบ่งใช้ ผลข้างเคียง ข้อควรระวัง ข้อห้าม
5. ยาทารักษาสะเก็ดเงิน มีอะไรบ้าง ข้อดี ข้อควรระวัง ผลข้างเคียง
6. ฉายแสงรักษาสะเก็ดเงิน ฉายแสงอาทิตย์เทียม คืออะไร ดียังไง ต้องฉายบ่อยแค่ไหน 
7. ยาฉีด รักษาสะเก็ดเงิน ยาชีวโมเลกุล Biologic drug คืออะไร มีข้อดียังไง
8. ยาฉีดรักษาสะเก็ดเงิน Taltz ทอลซ์ คืออะไร ดียังไง ฉีดบ่อยแค่ไหน
9. ILUMYA (Tildrakizumab) ยาฉีดรักษาสะเก็ดเงิน ยาฉีดชีวโมเลกุล ฉีดทุก 3 เดือน
10. โรคผิวหนังอักเสบ (Eczema) คืออะไร สาเหตุ อาการ และการรักษา
11. โรคผิวหนังอักเสบเรื้อรัง Lichen Simplex Chronicus คืออะไร อาการ การรักษา
12. โรคตุ่มน้ำใสที่มือ ผิวหนังอักเสบ (Dyshidrosis) คืออะไร รักษายังไงดี
13. โรคผื่นภูมิแพ้ผิวหนังอักเสบ (Atopic Dermatitis)
14. โรคเซบเดิร์ม (Seborrheic Dermatitis) ผิวหนังอักเสบ ที่ร่องจมูก และหนังศีรษะ
15. โรคผื่นขุยกุหลาบ โรคกลีบกุหลาบ สาเหตุ อาการ และการรักษา

◆ บทความโดยผู้เชี่ยวชาญ ◆

• บทความด้านโรคผิวหนัง ผมร่วง ผมบาง เล็บ
• บทความด้านความงาม สิว ฝ้า กระ เลเซอร์ โบท็อก ฟิลเลอร์ ร้อยไหม ปรับรูปหน้า
• บทความผ่าตัดเล็ก กำจัดไฝ กระเนื้อ ติ่งเนื้อ ก้อนที่ผิวหนัง แผลเป็นนูน และวัคซีน

---

ติดต่อเรา

ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่

แอลซีคลินิกสาขาโคราช ตรงข้ามตลาดสวายเรียง จ.นครราชสีมา

โทร 044-263265 , 085-6566639 เปิด 09.00-19.00 น. (หยุดทุกวันศุกร์)

Line id : lcclinic-korat

—

แอลซีคลินิกสาขาประโคนชัย ซอยบขส.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์

โทร 044-163455 , 095-6026953 เปิด 09.00-19.00 น. (หยุดทุกวันพุธ)

Line id : lcclinic

—-

Facebook : LC Clinic

Website : www.lcclinics.com

สะเก็ดเงินชนิดผื่นหนา (Plaque Psoriasis) คืออะไร? อาการ สาเหตุ และแนวทางการรักษา

รักษา โรคผิวหนัง เลเซอร์ ทรีทเมนท์ ความงาม ผ่าตัดเล็ก แผลเป็น โคราช ประโคนชัย บุรีรัมย์ – LC Clinic