รักษา ผื่นแพ้สัมผัส ทำยังไง ยาทา ยากิน ฉายแสง การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น

รักษา ผื่นแพ้สัมผัส ทำยังไง

รักษา ผื่นแพ้สัมผัส ทำยังไง ยาทา ยากิน ฉายแสง การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น

โรคผื่นแพ้สัมผัส คืออะไร รักษา ผื่นแพ้สัมผัส ยาทา ยากิน ฉายแสง การดูแลตัวเอง

โรคผื่นแพ้สัมผัส Contact dermatitis

ผื่นแพ้สัมผัส (Contact dermatitis) คืออะไร

โรคผื่นแพ้สัมผัส หรือ Contact dermatitis คือ ผื่นผิวหนังอักเสบที่เกิดจากผิวหนังสัมผัสสารบางอย่าง แล้วกระตุ้นให้เกิดการแพ้ หรือการระคายเคืองที่ผิวหนัง โดยแบ่งเป็น 2 ประเภทหลักๆ ได้แก่ โรคผื่นแพ้สัมผัสจากการระคายเคือง และโรคผื่นแพ้สัมผัสแบบภูมิแพ้ผิวหนัง

1.โรคผื่นแพ้สัมผัสจากการระคายเคือง (Irritant contact dermatitis)

เป็นผื่นแพ้ที่พบได้บ่อยที่สุด เกิดจากสารที่ทำให้ผิวอักเสบ และระคายเคืองโดยตรง

สาเหตุ : เกิดจากการระคายเคืองที่ผิวหนังการสัมผัสสารเคมีโดยตรง เช่น ผงซักฟอก น้ำยาล้างจาน สบู่ แอลกอฮอล์ สารเคมีในน้ำยาทำความสะอาดอื่นๆ
กลไกการแพ้ : เกิดจากสารเคมีทำให้ผิวหนังระคายเคืองและอักเสบโดยตรง ไม่ได้เกิดจากปฏิกิริยาภูมิคุ้มกัน
อาการ : เป็นผื่นแดง แห้ง ผิวลอก แสบ คัน
ระยะเวลา : มักเกิดผื่นทันทีหรือภายในเวลาอันสั้นหลังสัมผัส

2.โรคผื่นแพ้สัมผัสจากภูมิแพ้ผิวหนัง (Allergic contact dermatitis)

เป็นผื่นแพ้ที่เกิดจากผิวไวต่อการกระตุ้นของสารสัมผัสบางชนิด ที่เคยสัมผัสมาก่อน แล้วร่างกายสร้างปฏิกิริยาภูมิแพ้ไว้ พอสัมผัสสารชนิดนี้อีกครั้ง เลยเกิดเป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนังขึ้นได้

สาเหตุ : เกิดจากการสัมผัสสารก่อภูมิแพ้ เช่น เครื่องสำอาง น้ำหอม ยาย้อมผม โลหะ เครื่องประดับ และส่วนผสมในครีมหรือยาทาผื่นผิวหนังบางชนิด
กลไกการแพ้ : เป็นปฏิกิริยาของระบบภูมิคุ้มกันที่ตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้
อาการ : เป็นผื่นบวมแดง คันมาก มีตุ่มน้ำใส แสบร้อน โดยเฉพาะบริเวณที่สัมผัสสารที่แพ้
ระยะเวลา : มักใช้เวลา 24-48 ชั่วโมง หรือนานกว่านั้น กว่าจะแสดงอาการผื่นหลังสัมผัส

โรคผื่นแพ้สัมผัส (Allergic Contact Dermatitis) คืออะไร สาเหตุ อาการ รักษา ผื่นแพ้สัมผัส

ผื่นแพ้สัมผัส Contact Dermatitis

รักษา ผื่นแพ้สัมผัส ทำยังไง

การรักษาโรคผื่นแพ้สัมผัส จะเป็นการหลีกเลี่ยงสิ่งที่กระตุ้นผื่น รวมกับการทายาหรือกินยา ขึ้นกับความรุนแรงของโรค ถ้าผื่นมีอาการเรื้อรัง อาจจะต้องทำการตรวจ Patch test เพื่อหาสาเหตุ และกินยา หรือฉายแสงร่วมด้วย

1.การหลีกเลี่ยงสารที่ก่อให้เกิดการแพ้

ขั้นตอนนี้สำคัญที่สุด ต้องหยุดการสัมผัสสิ่งที่กระตุ้นทันที เช่น การเปลี่ยนสบู่ ผงซักฟอก น้ำยาล้างจาน ครีม เครื่องสำอาง หรือน้ำหอม ที่สงสัยว่าแพ้ แต่ถ้ายังต้องสัมผัสอยู่ แนะนำให้ใช้อุปกรณ์ป้องกัน เช่น ถุงมือที่กันสารเคมีได้

ตัวอย่างสารก่อให้เกิดการแพ้หรือระคายเคือง ที่พบได้บ่อย

สารเคมีจากงานบ้าน เช่น น้ำยาล้างจาน, น้ำยาซักผ้า, น้ำยาถูพื้น, และน้ำยาทำความสะอาดอื่นๆ
เครื่องสำอาง สกินแคร์ ครีมทาผิว น้ำหอม แอลกอฮอล์
โลหะ เช่น นิเกิล, โครเมียม, พบในเครื่องประดับ เข็มขัด นาฬิกา
ถุงมือยาง Latex และส่วนประกอบภายในยาง
สีย้อมผม ยาย้อมผ้า
ปูนซีเมนต์ และสารเคมี ในงานก่อสร้าง

อาชีพที่เสี่ยงต่อโรคผื่นแพ้สัมผัส

ช่างทำผม มักจะแพ้น้ำยาย้อมผม น้ำยายืดผม หรือทรีทเมนท์ผม
ช่างก่อสร้าง มักแพ้โครเมียมและปูน
ช่างอิเลคโทรนิค มักแพ้เรซินและน้ำยา
ช่างเครื่องยนต์ มักแพ้น้ำมัน และยางรถยนต์
เจ้าหน้าที่การแพทย์ มักแพ้ยา และถุงมือยาง

2.ยาทารักษาผื่นแพ้สัมผัส

ยาทาที่ใช้ในการรักษาผื่นแพ้สัมผัส โดยทั่วไปจะใช้เป็นยาทาเพื่อลดการอักเสบ เช่น สเตียรอยด์ครีม แต่ก็มียาในกลุ่มอื่นด้วยเช่นกัน โดยยาทาที่ใช้มีดังนี้

ยาทาในกลุ่มสเตียรอยด์ (Topical steroids) ใช้เพื่อลดการอักเสบ มีใช้ทั้งในรูปแบบครีม โลชั่น และขี้ผึ้ง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น Hydrocortisone, Triamcinolone, Betamethasone, Mometasone เป็นต้น
ยาทาในกลุ่มยับยั้งแคลซินิวริน (Calcineurin inhibitors) ช่วยลดการอักเสบ มีใช้ในรูปแบบครีมและขี้ผึ้ง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น Tacrolimus, Pimecrolimus เป็นต้น
ครีมบำรุงผิว (Moisturizer cream) ช่วยให้ความชุ่มชื้น ฟื้นฟู skin barrier ให้กับผิว สามารถใช้ทาบ่อยๆได้

3.ยากินรักษาผื่นแพ้สัมผัส

ยากินที่ใช้ในการรักษาผื่นแพ้สัมผัส โดยทั่วไปจะใช้เป็นยากินในกลุ่มยาแก้แพ้ แก้คัน (Antihistamine) แต่ถ้าผื่นเป็นหนัก คันมาก อาจต้องใช้ยากินสเตียรอยด์ร่วมด้วย ส่วนในรายที่เป็นเรื้อรัง อาจจะต้องใช้ยาลดการอักเสบหรือยากดภูมิชนิดอื่นร่วมด้วย ยากินที่มีใช้ในการรักษาผื่นแพ้สัมผัสได้แก่

ยากินแก้แพ้ (Antihistamine) เป็นยากินยับยั้งฮิสตามีน ช่วยลดอาการแพ้ และอาการคันของผื่น ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น Cetirizine, Loratadine, Hydroxyzine, CPM, Fexofenadine เป็นต้น
ยากินในกลุ่มสเตียรอยด์ (Systemic steroids) ใช้เพื่อลดการอักเสบ ใช้ในกรณีที่มีอาการแพ้เยอะ คันมาก เป็นบริเวณกว้าง หรือเป็นเรื้อรัง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น Prednisolone, Dexamethasone เป็นต้น
ยากินในกลุ่มยาลดอักเสบและยากดภูมิอื่นๆ (Systemic immunosuppressive agents) ใช้เพื่อลดการอักเสบและกดภุมิคุ้มกัน ใช้ในกรณีที่มีอาการแพ้แบบเรื้อรัง ตัวอย่างยาในกลุ่มนี้ เช่น Methotrexate, Azathioprine, Mycophenolate mofetil, Cyclosporine เป็นต้น ยากลุ่มนี้ควรจ่ายโดยแพทย์เท่านั้น

4.การฉายแสงรักษาผื่นแพ้สัมผัส

การฉายแสงอาทิตย์เทียม รักษาผื่นแพ้สัมผัส ช่วยลดการอักเสบของผิวหนัง โดยแสงที่ใช้มีทั้งแสง UVA และ UVB ในปัจจุบันจะใช้เป็นแสงยูวีบี ชนิดคลื่นแคบ (Narrowband UVB) เพราะมีความปลอดภัยสูง ไม่เสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนัง และสามารถใช้ได้ในผู้ที่ตั้งครรภ์

การดูแลตัวเองเมื่อเป็นผื่นแพ้สัมผัส

พยายามไม่เกา ไม่ถูผื่น เพราะยิ่งเกาจะยิ่งทำให้ผิวหนังอักเสบมากขึ้น และเพิ่มโอกาสในการติดเชื้อจากมือที่สกปรกได้
การรักษาความสะอาดของเล็บ และตัดเล็บให้สั้น
หลีกเลี่ยงการอาบน้ำร้อน หรือน้ำอุ่นจัด
ลดการระคายเคืองต่อรอยโรค โดยการใช้ผลิตภัณฑ์อาบน้ำ และผลิตภัณฑ์ซักผ้า ชนิดอ่อนโยน เช่น ผลิตภัณฑ์ที่ใช้สำหรับเด็กอ่อน หรือผู้มีผิวแพ้ง่าย
สวมใส่เสื้อผ้า ที่โปร่ง เนื้อนุ่ม เบาสบาย ไม่ควรใส่เสื้อผ้ารัดรูป
ใช้ถุงมือ และใส่รองเท้า เมื่อต้องทำงานสัมผัสสารเคมี
จดบันทึกว่าสัมผัสสารอะไรบ้าง เมื่อมีอาการคัน เพื่อจะได้เป็นข้อมูลในการหาสารที่ก่อให้เกิดการแพ้

ค่าบริการตรวจเลือดหาสารก่อภูมิแพ้ ในอาหารและสิ่งแวดล้อม ที่พบการแพ้บ่อยในไทย 36 ชนิด (Food + Inhalation specific IgE Thailand profile 36 allergen)

ราคา 3,500 บาท (รวมทุกอย่างแล้ว ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม)
Food + Inhalation specific IgE Thailand profile 36 allergens หรือเรียกอีกชื่อว่า Allergy specific IgE 36 Thailand Allergens
สามารถตรวจหาสารก่อภูมิแพ้ชนิด IgE ได้ทั้งในอาหารและสิ่งแวดล้อม ที่พบการแพ้บ่อยในไทย 36 ชนิด

ค่าบริการตรวจเลือดหาภูมิแพ้อาหารแฝง (Food intolerance test)

ราคาโปรโมชั่น 15,000 บาท /จากปกติ 18,000 บาท (รวมทุกอย่างแล้ว ไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม)
สามารตรวจหาอาหารที่แพ้ได้ทั้งหมด 222 ชนิด (ครอบคลุมอาหารที่รับประทานเป็นประจำ เช่น ข้าว พืชผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์ นม ไข่ อาหารทะเล ขนม และของทานเล่น)